# Ansible Variables

### 1. Değişken (Variable) Nedir?

Ansible’da değişkenler, her sunucuda veya her görevde *farklı* olması gereken değerleri saklar. Aynı Playbook ile 100 farklı sunucuda patch işlemi yapacaksanız, bu 100 sunucunun host ismi, kullanıcı adı, parola veya IP adresi gibi değişen bilgilerini **değişkenler** aracılığıyla yönetirsiniz. Playbook’u sadece bir kere yazar, değişen kısımları değişken tanımlarıyla (envanter veya var dosyaları) kontrol edersiniz.

***

### 2. Inventory Dosyasında Değişken Kullanımı

Daha önce **inventory** (envanter) dosyasında `ansible_host`, `ansible_connection`, `ansible_ssh_pass` vb. değişkenler gördük:

**inventory.ini**:

```ini
[web]
Web1 ansible_host=server1.company.com ansible_connection=ssh ansible_ssh_pass=P@ssW http_port=8081 snmp_port=161-162

[db]
db ansible_host=server2.company.com ansible_connection=winrm ansible_ssh_pass=P@s
```

Burada `Web1` için:

* `ansible_host=server1.company.com`
* `ansible_connection=ssh`
* `ansible_ssh_pass=P@ssW`
* `http_port=8081`
* `snmp_port=161-162`\
  gibi **beş** değişken tanımlamış olduk.

**Not:** Sadece `Web1` satırında `http_port` ve `snmp_port` tanımladığımız için, bu değişkenler **yalnızca** `Web1` adlı host için geçerli olur.

**use\_inventory\_vars.yml**:

```yaml
- name: Demo Playbook using inventory variables
  hosts: web  # "web" grubunu hedefliyoruz
  gather_facts: no  # Örnek olarak hız için kapattık, isteğe bağlı

  tasks:
    - name: Show the http_port and snmp_port from inventory
      debug:
        msg: >
          HTTP Port is {{ http_port }}
          SNMP Port is {{ snmp_port }}

    - name: Use the http_port in a mock firewall task
      firewalld:
        port: "{{ http_port }}/tcp"
        permanent: true
        state: enabled
```

#### Açıklamalar

1. **`hosts: web`**
   * Bu playbook, envanter dosyasında `[web]` grubunda tanımlı olan tüm hostlara uygulanır (yani `Web1`).
2. **Değişken Kullanımı: `{{ http_port }}`**
   * `{{ }}` (Jinja2 templating) ile `inventory.ini` dosyasında “Web1” satırında tanımlanmış `http_port` ve `snmp_port` değerlerini çağırıyoruz.
   * Örneğin `debug` modülü, terminalde “HTTP Port is 8081, SNMP Port is 161-162” şeklinde bir mesaj basar.
3. **`firewalld:` Örneği**
   * Burada “`port: "{{ http_port }}/tcp"`” diyerek, envanterden gelen `http_port` değerini (8081) kullanıyoruz.
   * Böylece portu sabit kodlamak yerine envanterde değiştirerek daha esnek yönetim sağlıyoruz.

***

### 3. Playbook’ta Değişken Tanımlama

Playbook içinde, **`vars`** anahtar kelimesiyle değişken tanımlayabilirsiniz:

```yaml
- name: Add DNS server to resolv.conf
  hosts: localhost
  vars:
    dns_server: 10.1.250.10  # Burada değişken tanımladık
  tasks:
    - lineinfile:
        path: /etc/resolv.conf
        line: "nameserver {{ dns_server }}"  # Değişkeni kullanıyoruz
```

1. **Tanımlama**: `vars:` altına `anahtar: değer` şeklinde yazarız.
2. **Kullanım**: `{{ ... }}` (Jinja2 templating) ile değişkenin değerini yerleştiririz.
3. **Neden Faydalı?** Değeri değiştirmek istediğimizde sadece `vars:` bölümünü güncelleriz; Playbook’un kod kısmına dokunmamız gerekmez.

***

### 4. Daha Büyük Senaryolar: Varsayılan Değerleri Ayırma

Özellikle port, IP blokları gibi makineye özgü değerleri envantere yazabilirsiniz. Büyük projelerde, her host veya her grup için değişkenler ayrı YAML dosyalarında saklanır (host\_vars, group\_vars dizinlerinde).

Proje dizininiz şu şekilde olabilir:

```
.
├── inventory.ini
├── host_vars
│   └── web1.yml
└── playbook.yml
```

* `inventory.ini`: Sunucu(lar)ı tanımladığınız envanter dosyası.
* `host_vars/web1.yml`: `web1` adlı host’a özel değişkenlerin saklandığı dosya.
* `playbook.yml`: Playbook’unuz.

**Önemli Nokta**: `host_vars` altındaki YAML dosyasının adı, **envanterdeki host ismi** ile **birebir aynı** olmalıdır (`web1.yml`↔ `web1`).

#### Inventory (inventory.ini)

```ini
[web]
web1 ansible_host=server1.company.com ansible_connection=ssh
```

* `[web]` grubuna **`web1`** adlı host dahil ediyoruz.
* Host’a dair temel bağlantı bilgilerini (IP, SSH vb.) burada tutuyoruz.

#### Host-Specific Vars (host\_vars/web1.yml)

```yaml
http_port: 8081
snmp_port: 161-162
inter_ip_range: 192.0.2.0
```

* `web1` host’una özgü değişkenleri burada tanımladık (port bilgileri, IP range vb.).
* Playbook, `hosts: web` (veya doğrudan `hosts: web1`) dendiğinde bu dosyadaki değişkenler otomatik yüklenecek.

#### Playbook (playbook.yml)

```yaml
- name: Demo using host_vars
  hosts: web   # "web" grubuna ait tüm host’lar (web1) hedeflenir
  gather_facts: no

  tasks:
    - name: Display Host Vars
      debug:
        msg:
          - "HTTP Port is {{ http_port }}"
          - "SNMP Port is {{ snmp_port }}"
          - "Internal Range: {{ inter_ip_range }}"
```

#### Nasıl Çalışıyor?

1. **Ansible**, `hosts: web` dediğimizde önce `inventory.ini` içindeki `web` grubunu bulur.
2. `web` grubunda `web1` adlı host olduğu için, Ansible “`web1`” ismini **host\_vars** dizinine bakarak arar (`host_vars/web1.yml`).
3. `web1.yml` dosyasındaki değişkenleri (ör. `http_port`) yükler.
4. `{{ http_port }}` gibi ifadelere denk geldiğinde bu değerleri kullanır.

#### Playbook’u Çalıştırma

```bash
ansible-playbook -i inventory.ini playbook.yml
```

* `-i inventory.ini`: Varsayılan envanter `/etc/ansible/hosts` değil, `inventory.ini` dosyamızı kullandığımızı belirtir.
* Ansible, `web1.yml` içindeki değişkenlerle `playbook.yml` içindeki `{{ http_port }}` vb. yerleri doldurur ve işlemleri uygular.

#### Sonuç

* **Inventory’de** yalnızca host isimlerini tanımlıyor, temel bağlantı ayarlarını tutuyoruz (IP, SSH vs.).
* **host\_vars** (veya `group_vars`) klasörlerinde, her host (veya grup) için ayrıntılı değişkenleri saklıyoruz.
* **Playbook**, `hosts:` satırında eşleşen hostların **host\_vars** dosyalarındaki değişkenleri otomatik olarak yüklüyor. Bu sayede değişken yönetimi daha düzenli ve ölçeklenebilir hâle geliyor.

Yukarıda host\_vars kullanarak, bir host için değişkenleri kullanmayı gördük. Aynı şekilde, aşağıda, **group\_vars** klasörünü kullanarak bir grup için ortak değişkenleri nasıl tanımlayabileceğinize dair basit bir örnek gösteriyorum. Bu yapı sayesinde, **aynı gruba ait** tüm makineler, **ortak** değişkenleri otomatik olarak yükleyebilir.

#### Klasör Yapısı

Proje dizininiz şu şekilde olabilir:

```
.
├── inventory.ini
├── group_vars
│   └── web.yml
└── playbook.yml
```

* **`inventory.ini`**: Sunucu(lar)ı ve grupları tanımladığınız envanter dosyası.
* **`group_vars/web.yml`**: `web` adlı grup için değişkenlerin saklandığı dosya.
* **`playbook.yml`**: Playbook’unuz.

**Önemli Nokta**: `group_vars` altındaki YAML dosyasının adı, **envanterdeki grup ismi** ile **birebir aynı** olmalıdır (`web.yml` ↔ `[web]` grubu).

#### Inventory (inventory.ini)

```ini
[web]
web1 ansible_host=web01.example.com ansible_connection=ssh
web2 ansible_host=web02.example.com ansible_connection=ssh

[db]
db1 ansible_host=db01.example.com ansible_connection=ssh
```

* **`[web]`** grubunda `web1` ve `web2` adlı iki host var.
* **`[db]`** grubunda `db1` adlı tek host bulunuyor.

### Grup Değişkenleri (group\_vars/web.yml)

```yaml
http_port: 8081
snmp_port: 161-162
inter_ip_range: 192.0.2.0
```

* Bu dosya, **`web`** grubuna ait **ortak** değişkenleri içeriyor.
* `http_port`, `snmp_port` ve `inter_ip_range` bu gruba bağlı **tüm** makineler (`web1` ve `web2`) tarafından otomatik yüklenecek.

#### Playbook (playbook.yml)

```yaml
- name: Demo using group_vars
  hosts: web   # "web" grubuna ait tüm host’lar hedeflenir
  gather_facts: no

  tasks:
    - name: Display group_vars for the web group
      debug:
        msg:
          - "HTTP Port is {{ http_port }}"
          - "SNMP Port is {{ snmp_port }}"
          - "Internal Range: {{ inter_ip_range }}"
```

#### Nasıl Çalışır?

1. **`hosts: web`** dediğimizde Ansible, envanterde `[web]` grubundaki tüm hostları (web1, web2) hedefler.
2. Ansible aynı isimli `group_vars/web.yml` dosyasını otomatik olarak arayıp yükler.
3. Bu dosyadaki değişkenler (`http_port`, `snmp_port`, `inter_ip_range`), playbook içinde **her bir host** için geçerli olur.
4. `{{ http_port }}` gibi değişken çağrılarında bu değerler kullanılır.

#### Playbook’u Çalıştırma

```bash
ansible-playbook -i inventory.ini playbook.yml
```

* `-i inventory.ini`: Varsayılan dışındaki envanter dosyasını işaret eder.
* Ansible, `[web]` grubuna dahil olan hostlara gider ve `group_vars/web.yml` içindeki değişkenleri kullanır.

#### Sonuç

* **group\_vars**’ın avantajı, **gruplara** ait **ortak** değişkenleri tek bir yerde toplayarak bakım kolaylığı sağlamasıdır.
* Yeni bir makine **`web`** grubuna eklendiğinde, `group_vars/web.yml` dosyasındaki değişkenleri **otomatik olarak** devralır.
* Büyük ortamlarda, farklı gruplara (örneğin `[db]`, `[cache]`, `[loadbalancer]`) özel değişkenler için benzer şekilde `group_vars/db.yml`, `group_vars/cache.yml` gibi dosyalar oluşturulabilir.

Bu şekilde, **group\_vars** klasörü üzerinden her gruba ait değişkenleri toplu ve düzenli halde yönetebilirsiniz.

***

### 5. Değişkenleri Kullandığımız Tipik Örnekler

#### 5.1 DNS Eklemek

* Tek satırda “DNS IP” sabit yazmak yerine, `dns_server` değişkenini `vars:` veya envanterde tanımlarsınız.
* `lineinfile` modülü ile `nameserver {{ dns_server }}` satırını ekler veya değiştirirsiniz.

#### 5.2 Firewall Ayarları

Aşağıdaki örnekte, port değerlerini envanter/var dosyasından çekiyoruz ve Jinja2 ile yerleştiriyoruz:

```yaml
- name: Set Firewall Configurations
  hosts: web
  tasks:
    - firewalld:
        port: "{{ http_port }}/tcp"
        permanent: true
        state: disabled
    - firewalld:
        port: "{{ snmp_port }}/udp"
        permanent: true
        state: disabled
    - firewalld:
        source: "{{ inter_ip_range }}/24"
        zone: internal
        state: enabled
```

* `http_port`, `snmp_port`, `inter_ip_range` gibi değişkenler ya inventory’de ya da `web.yml` dosyasında tanımlanmıştır.
* Böylece `snmp_port` bir anda `161-162` yerine `10161-10162` olsaydı, sadece var dosyasını güncellemek yeter.

***

#### Özet

* **Envanter Dosyasında Değişken**: `alias ansible_host=... http_port=...` gibi yazılır, her host veya grup bazında bilgi tutar.
* **Playbook’ta `vars:`**: Daha küçük, hızlı tanımlamalar için idealdir.
* **Ayrı Dosyalar (host\_vars / group\_vars)**: Çok sayıda değişkeni düzenli saklamak için en iyi yöntem.
* **Kullanırken**: `{{ variable_name }}` (Jinja2).
* **Faydası**: Daha dinamik, esnek, tekrar kullanılabilir ve bakımı kolay Ansible kodu elde edersiniz.

Bu temelleri anladıktan sonra, **vars\_files**, **group\_vars/host\_vars** gibi yaklaşımlarla çok daha düzenli ve ölçeklenebilir playbook’lar oluşturabilirsiniz.


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://note.onurbolatoglu.com/ansible-1/ansible-variables.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.