> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://note.onurbolatoglu.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://note.onurbolatoglu.com/devops-pre-requisite/applications-basics.md). # Applications Basics
### Programlama Dili Türleri, **Compiled (Derlenen) Diller:** * **Java, C, C++** gibi diller bu kategoriye girer. * Derlenen dillerde, kaynak kod önce bir derleyici tarafından makine koduna dönüştürülür ve ardından çalıştırılır. **Interpreted (Yorumlanan) Diller:** * **Python, Ruby, Node.js, Perl** gibi diller bu kategoriye girer. * Yorumlanan dillerde, kaynak kod doğrudan bir yorumlayıcı tarafından satır satır okunur ve çalıştırılır. *** #### Derleme Süreci, 1 - Develop Source Code (Kaynak Kodu Geliştir): * Kaynak kod bir dosya da yazılır. Örneğin, MyClass.java dosyası içinde: ```java public class MyClass { public static void main(String[] args) { System.out.println("Hello World"); } } ``` 2 - Compile (Derle): * Kaynak kod, bir derleyici kullanılarak makine koduna çevrilir. Örneğin: ```bash javac MyClass.java ``` * Bu komut, MyClass.java dosyasını derleyerek MyClass.class dosyasını oluşturur. 3 - Run (Çalıştır): * Derlenen kod çalıştırılır. Örneğin: ```bash java MyClass ``` * Bu komut, derlenmiş MyClass.class dosyasını çalıştırarak "Hello World" çıktısını üretir. *** #### Yorumlama Süreci, 1 - Develop Source Code (Kaynak Kodu Geliştir): * Kaynak kod bir dosyada yazılır. Örneğin, main.py dosyası içinde: ```python def print_message(): print("Hello World") if __name__ == '__main__': print_message() ``` 2 - Run ( Çalıştır ) : * Kaynak kod, bir yorumlayıcı kullanılarak doğrudan çalıştırılır. Örneğin: ```bash python main.py ``` * Bu komut, main.py dosyasını yorumlayarak "Hello World" çıktısını üretir. *** ### Genel Farklar, * **Derlenen Diller:** * Kaynak kod önce derlenir, ardından çalıştırılır. * Genellikle daha hızlı çalışır, çünkü kod makine koduna çevrilmiştir. * Hata bulma ve düzeltme süreci daha karmaşıktır, çünkü hatalar derleme sırasında ortaya çıkar. * **Yorumlanan Diller:** * Kaynak kod doğrudan yorumlanır ve çalıştırılır. * Daha esnektir, çünkü kod satır satır çalıştırılır. * Hata bulma ve düzeltme süreci daha kolaydır, çünkü hatalar anında ortaya çıkar. *** #### Python Çalışma süreci,
1 - **Örneğin, `main.py` dosyasındaki Python kodu:** ```python def print_message(): print("Hello World") if __name__ == '__main__': print_message() ``` 2 - **Derleme (Compilation):** Python'da kaynak kod, bir derleyici tarafından **ara kod** olarak adlandırılan bir biçime dönüştürülür. Bu ara kod, makine tarafından doğrudan yürütülemez ancak yorumlayıcı tarafından okunabilir. Bu ara kod **bytecode** olarak adlandırılır. Ara Kod (Intermediary Bytecode), Bu aşamada, Python kaynak kodu bytecode olarak adlandırılan ara koda dönüştürülür: ```python main.pyc ``` Bu dosya, `main.py` dosyasının derlenmiş halidir. 3 - **Yorumlama (Interpretation)** Derlenmiş bytecode, bir yorumlayıcı tarafından makine koduna dönüştürülür ve çalıştırılır. Yorumlayıcı, bytecode'u satır satır okuyarak çalıştırır. **Makine Kodu (Machine Code)** Yorumlayıcı, bytecode'u makine koduna çevirir ve yürütür: ```bash 01101000 01100101 01101100 01101100 01101111 00100000 01110111 01101111 01110010 01101100 01100100 ``` 4 - **Sanal Makine (Virtual Machine)** Python yorumlayıcısı, bir **Python Sanal Makinesi (Python VM)** üzerinde çalışır. Bu sanal makine, bytecode'u çalıştırarak son çıktıyı üretir. **Sanal Makine (Python VM)** Yorumlayıcı, bytecode'u Python VM üzerinde çalıştırır ve sonuç olarak: ```sh Hello World ``` #### Özet, Bu diyagram, `python hello-world.py` komutunun Python'daki derleme ve yorumlama sürecini nasıl çalıştığını göstermektedir. ``` +---------------------+ +--------------+ +-----------------+ | | | | | | | Source Code |---> | Compiler |---> | Bytecode | | (hello-world.py) | | (Python) | | (in memory) | +---------------------+ +--------------+ +-----------------+ | | v +-----------------+ | | | Interpreter | | (Python VM) | | | +-----------------+ | | v +-----------------+ | | | Machine Code | | ("Hello World") | | | +-----------------+ ^ | | +-----------------------------python hello-world.py-------------------------+ ``` 1. **Kaynak Kod (Source Code)** yazılır. 2. **Derleme (Compilation)**: Kaynak kod, bytecode'a dönüştürülür. 3. **Yorumlama ve Yürütme (Interpretation and Execution)**: Bytecode, Python VM tarafından yorumlanarak çalıştırılır ve makine koduna dönüştürülür. *** #### Packages/Modules/Libraries * **Filesystems**: Dosya sistemleriyle etkileşim kurmayı sağlayan kütüphaneler ve modüller. Örneğin, dosya okuma/yazma işlemleri, dosya ve dizin yönetimi gibi. * **Math**: Matematiksel işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan modüller ve kütüphaneler. Örneğin, Python'da `math` modülü, gelişmiş matematiksel fonksiyonlar sağlar. * **Operating System**: İşletim sistemi ile etkileşimi kolaylaştıran modüller. Örneğin, `os` modülü ile Python'da dosya sistemine ve işletim sistemi düzeyinde işlevlere erişilebilir. * **HTTP**: HTTP protokolü üzerinden web istekleri yapmak ve yanıtları işlemek için kullanılan kütüphaneler. Örneğin, Python'da `requests` modülü. * **Security**: Güvenlik ile ilgili işlemleri gerçekleştiren kütüphaneler. Örneğin, encrypt işlemleri için kullanılan kütüphaneler. * **Networking**: Ağ ile ilgili işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan kütüphaneler. Örneğin, socket programlama için kullanılan modüller. {% hint style="info" %} * **Modül**: Tek bir `.py` dosyası, belirli işlevler için fonksiyonlar ve sınıflar içerir. * **Paket**: İlgili modüllerin bir koleksiyonu, genellikle bir klasör içinde düzenlenir. * **Kütüphane**: Belirli bir amaca yönelik kapsamlı araçlar sunan birçok modül ve paketin birleşimi. {% endhint %} #### Build Bir yazılımın derlenmesi, kaynak kodun çalıştırılabilir bir forma dönüştürülmesi sürecidir. * **Compile**: Kaynak kodun makine diline veya bytecode'a dönüştürülmesi işlemi. Örneğin, Java'da `javac` komutu ile kaynak kod derlenir. * **Run Tests**: Derlenen kodun çalıştırılarak test edilmesi. Bu aşama, yazılımın beklenildiği gibi çalışıp çalışmadığını kontrol eder. * **Package**: Derlenen ve test edilen yazılımın paketlenmesi. Paketleme, yazılımın dağıtılabilir bir forma getirilmesidir. * **Delivery**: Paketlenmiş yazılımın son kullanıcılara veya hedef ortama teslim edilmesi süreci. * **Check build procedure for different types of applications**: Farklı türdeki uygulamalar için derleme prosedürlerinin kontrol edilmesi.