Variable Scoping

Ansible’da değişkenlerin erişim alanı (scope) farklı seviyelerde olabilir. İster envanter dosyasında (host bazında) tanımlayın, ister bir play içerisindeki vars: bölümünde tanımlayın, ister komut satırında --extra-vars olarak geçin – hepsi ayrı kapsam kuralları içerir.

Üç temel kapsam (scope) vardır:

1. Host Scope (Host’a Özel Değişkenler)

2. Play Scope (Bir Play İçinde Tanımlanan Değişkenler)

3. Global Variables (Tüm Playbook Boyunca Geçerli Değişkenler)

Her birinin nasıl çalıştığını görelim.

1. Host Scope (Host’a Özel Kapsam)

• Tanım: Host bazında tanımlanan değişkenler, sadece o host’ta çalışan görevler (tasks) için geçerlidir.

• Nerede Tanımlanır?

  • Envanter dosyasında (INI formatında) host satırı şeklinde (örn. web2 dns_server=10.5.5.4)

  • host_vars dizininde o host’un adına ait YAML dosyasında (ör. host_vars/web2.yml)

Örnek:

web1 ansible_host=192.168.1.101
web2 ansible_host=192.168.1.102 dns_server=10.5.5.4
web3 ansible_host=192.168.1.103

• Burada web2 için dns_server=10.5.5.4 tanımlanmış.

• web1 veya web3 üzerinde bu değişken tanımsız (undefined) olacaktır.

Playbook’ta Kullanım:

- name: Print DNS server
  hosts: all
  tasks:
    - debug:
        var: dns_server

• Çıktı:

  • web2 → dns_server=10.5.5.4

  • web1, web3 → “VARIABLE IS NOT DEFINED!”

Neden? Çünkü dns_server yalnızca web2 host’una ait bir değişken.

2. Play Scope (Bir Play İçinde Tanımlanan Değişken)

• Tanım: vars: satırıyla veya benzer şekilde bir Play içinde tanımlanan değişkenler, sadece o play boyunca geçerli olur. Başka play’lere (aynı playbook içinde olsa bile) aktarılmaz.

• Örnek:

- name: Play1
  hosts: web1
  vars:
    ntp_server: 10.1.1.1
  tasks:
    - debug:
        var: ntp_server

- name: Play2
  hosts: web1
  tasks:
    - debug:
        var: ntp_server

Çıktı:

• Play1 → ntp_server=10.1.1.1

• Play2 → ntp_server=VARIABLE IS NOT DEFINED!

Çünkü Play2 içerisinde ntp_server tekrar tanımlanmadı. Play1’de tanımlanan değişken, Play2’ye miras kalmaz.

3. Global Variables (Tüm Playbook Boyunca Erişim)

• Tanım: Tüm playbook boyunca (birden fazla play olsa bile) erişilebilen değişkenler.

• Nasıl Tanımlanır?

  • En yaygın yöntem: Komut satırında --extra-vars "key=value" şeklinde verilirse, playbook’un tamamında kullanılır.

  • Bazı durumlarda (daha ileri konularda), Ansible’ın “global vars” mantığıyla her play’e ulaşan değişkenler düzenlenebilir. Ancak tipik senaryo, extra vars’tır.

Örnek Komut Satırı:

ansible-playbook myplaybook.yml --extra-vars "ntp_server=10.1.1.1"

• Bu komut çalıştığında, ntp_server değeri playbook’taki tüm play’ler için tanımlı hale gelir.

• İki ayrı play’de de debug: var=ntp_server yaptığınızda, aynı değeri görürsünüz.

Özet Tablosu

Kapsam (Scope)	Nerede Tanımlanır?	Geçerlilik Alanı
Host Scope	- Envanterde host satırı (INI) - host_vars/host.yml	Yalnızca o host üzerinde çalışan görevler
Play Scope	- Play içinde vars: veya vars_files: vb.	Yalnızca o play boyunca geçerli (sonraki play’ler göremez)
Global Vars	- Komut satırı --extra-vars (en sık) - (İleri kullanımda başka yöntemler)	Tüm playbook boyunca (birden fazla play olsa bile) herkese açık